Hversdagshöllin

Höfundur: 
Útgefandi: 
Staður: 
Reykjavík
Ár: 
1990
Flokkur: 

Úr Hversdagshöllinni:

37

Í hverfinu miðju gnæfir bíóið upp úr húsaþyrpingunni, sker sig úr með heilum gluggalausum veggjum. Eyðiklettur þar sem ekkert grær. Því ótrúlegra að innan þessara veggja er lífið eins og á hormónalyfjum. Vellur fram í stríðum straumum frá 5-11 á kvöldin. 3-5-7 og 9 á sunnudögum.
 Hanga í anddyrinu og glápa á útstillingarnar. Hausinn breytist í klippiborð, augun hlaupa á súðum milli myndramma þar sem indjánar í stríðsmálningu benda boga, sjóræningjar einfættir undir hauskúpumerkjum, kúrekar með glampandi byssur í rykmekki... Á sunnudögum opnast hlið stjörnuhimins og köfnunartilfinning að taka lífið inn í svo stórum skömmtum.
 Á bíó er lífið loksins eins og hugur manns. Í myrkrinu ljóskeilan á tjaldinu. Þetta líf sem við erum af veikum mætti að reyna að framkalla í görðum og ruslaportum og bak við hús - hér springur það út.
 Svartklæddur maður á hvítum hesti í fjarska færist nær á meðan stafirnir skríða yfir tjaldið og áhorfandinn sogast inn í myndina þegar hann lítur með augum kúrekans lítið þorp við rætur fjalls og reykir stíga til himins sem nú er orðinn hreinn af bókstöfum kynningarinnar.
 Og kábojinn ríður niður í byggðina þar sem hættur liggja í leyni. Byssur til sitthvorrar handar (prófarkalesarinn leiðréttir ábyggilega: hvor til sinnar handar, en það er ekki það sem ég á við heldur sitthvorrar handar).
 Á bíó er lífið miklu kjarnyrtara en hversdagsleikinn. Samt á vissan hátt þrengra, til dæmis sést aldrei maður á klósettinu og sjaldan borðuð heil máltíð eða sofið út. Á bíó mega aldrei líða 10 sekúndur án þess að eitthvað beri til tíðinda, þá fer áhorfandinn að ókyrrast í sætinu, byrjar pískur, geispar, sofnar. Filman er stórtíðindi á færibandi. Aftur á móti í lífinu - það geta liðið 10 mínútur, dagar, ár - og ekkert gerist.
 Hvergi eru eins skörp skil á milli bíós og veruleika og á Íslandi. Í myrkri og hlýju salarins voru áhorfendur komnir í annað umhverfi, annað hitastig, aðra veröld. Svo þegar tvískiptu útihurðinni var slegið upp æddi nepjan inn á bíóþjóðina og hrækti jafnvel framan í hana vatni eða ísnálum.
 Og hallirnar höfðu breyst í vefnaðarvöruverslun og rakarastofu og skrúfubúð en landnemalestin skroppin saman í strætisvagn.
 Glóðin lifði lengst í hugskoti manns sjálfs. Maður var ekki samur þegar út var komið. Einhver dásamleg fjarstýring komin í fasið og skamma hríð var allt í tilgangi.

(s. 103-105)